Tort, świeczki, prezenty i głośne „Sto lat!” – tak najczęściej wyglądają urodziny w Polsce. Ale wystarczy spojrzeć trochę dalej, żeby przekonać się, że urodziny można świętować na naprawdę wiele sposobów.

W różnych częściach świata urodzinowego solenizanta polewa się mąką, smaruje nos masłem, ciągnie za uszy, je bardzo długie makarony, a czasem pozwala mu się… wybrać przedmiot, który ma przepowiedzieć jego przyszłość.

Brzmi nietypowo? To dopiero początek!

Dania – urodzinowy atak flag

W Danii trudno przeoczyć, że ktoś ma urodziny. Duńska flaga, czyli Dannebrog, jest ważnym elementem świętowania – pojawia się w domach, na stołach, przy torcie, a czasem również za oknem.

Co ciekawe, urodzinowy poranek może zacząć się od niespodzianki. Rodzina ustawia prezenty wokół łóżka solenizanta, tak aby były pierwszą rzeczą, którą zobaczy po przebudzeniu.

Kanada – masło na nosie

W niektórych częściach Kanady, szczególnie w prowincjach atlantyckich, istnieje dość nietypowy zwyczaj: smarowanie nosa solenizanta masłem.

Po co? Według tradycji tłusty nos ma sprawić, że jubilat będzie „ślizgał się” przed pechem i nieszczęściem. Im starsza osoba, tym więcej masła może pojawić się na nosie.

Nie jest to może najbardziej elegancki sposób na rozpoczęcie urodzin, ale z pewnością trudno go zapomnieć.

Węgry – za każde urodziny… ciągnięcie za uszy

W Polsce dzieci czasem słyszą: „No to kiedy uszy wyrosną?”. Na Węgrzech można potraktować to całkiem dosłownie.

Jednym z tradycyjnych zwyczajów jest delikatne ciągnięcie solenizanta za uszy. Liczba pociągnięć odpowiada liczbie lat, które kończy jubilat, a przy okazji wypowiada się specjalne życzenia. Podobny zwyczaj można spotkać również w niektórych innych krajach europejskich.

Czyli im więcej masz lat, tym… dłuższe urodzinowe „życzenia”.

Jamajka – urodziny z mąką

Wyobraź sobie, że wychodzisz rano z domu w najlepszym ubraniu, a znajomi nagle obrzucają Cię… mąką.

Na Jamajce „flouring” jest znanym zwyczajem związanym z urodzinami. Solenizant może zostać niespodziewanie obsypany mąką, a w niektórych opisach tradycji pojawia się również wcześniejsze polanie wodą.

Wniosek? Jeśli wybierasz się na jamajskie urodziny, elegancki strój może nie być najlepszym pomysłem.

Chiny – makaron, którego nie wolno przeciąć

Tort nie zawsze musi być najważniejszym jedzeniem na urodzinowym stole.

W Chinach podczas urodzin można podać długie makarony symbolizujące długie życie. I właśnie dlatego nie powinno się ich przecinać ani rozdzielać – im dłuższy makaron, tym lepiej.

To ciekawy przykład tego, jak zwykłe jedzenie może stać się symbolem życzenia, które składamy drugiej osobie.

A jeśli ktoś poda Wam wyjątkowo długą porcję makaronu – lepiej dobrze się zastanówcie, zanim sięgniecie po nóż.

Korea Południowa – urodziny z miską zupy

W Korei Południowej na urodzinowym stole może pojawić się miyeok-guk, czyli tradycyjna zupa z wodorostów.

Jej obecność ma szczególne znaczenie. Zupa ta jest również związana z okresem po porodzie, dlatego jedzenie jej w dniu urodzin przypomina o matce i trudzie związanym z narodzinami.

Szczególne znaczenie ma również pierwsze urodziny dziecka. Podczas tradycyjnej uroczystości doljanchi dziecko może wybierać spośród różnych przedmiotów. Ten rytuał, zwany doljabi, symbolicznie wiąże wybrany przedmiot z przyszłością dziecka.

Czyli zamiast pytać: „Kim chcesz zostać, kiedy dorośniesz?”, można po prostu… zobaczyć, co wybierzesz.

Niemcy – urodzin nie zaczyna się przed czasem

W Niemczech istnieje dość silne przekonanie, że nie powinno się składać życzeń urodzinowych przed właściwym dniem urodzin.

Dla wielu osób wcześniejsze „Wszystkiego najlepszego!” może być wręcz uznawane za przynoszące pecha. Dlatego jeśli niemiecki znajomy ma urodziny w sobotę, z życzeniami lepiej poczekać do soboty.

To dość zabawna różnica kulturowa – w Polsce wcześniejsze życzenia często są po prostu miłym gestem, a w Niemczech mogą zostać odebrane zupełnie inaczej.

Meksyk – tort prosto w twarz

W Meksyku urodzinowy tort może mieć jeszcze jedną funkcję poza tym, że jest deserem.

Podczas niektórych przyjęć stosuje się zwyczaj nazywany la mordida. Po zaśpiewaniu urodzinowej piosenki solenizant pochyla się nad tortem, a inni mogą lekko popchnąć jego twarz w ciasto, tak aby zrobił pierwszy kęs.

A jeśli to nadal wydaje Wam się zbyt spokojne, pozostaje jeszcze piñata – kolorowa figura wypełniona słodyczami i drobnymi upominkami, którą uczestnicy próbują rozbić.

W Polsce tort zwykle trafia na talerzyk. W Meksyku może trafić również… na twarz.

Niemcy – trzydziestka na miotle

A teraz coś dla dorosłych.

W niektórych niemieckich regionach istnieje stary zwyczaj związany z 30. urodzinami osób, które nie zawarły małżeństwa. Tradycyjnie nieżonaty mężczyzna może zostać poproszony o zamiatanie schodów przed ratuszem, dopóki nie zostanie pocałowany przez osobę płci przeciwnej.

W przypadku kobiet tradycja może przyjmować inną formę – np. polerowanie klamek.

Brzmi jak bardzo nietypowy sposób na świętowanie trzydziestki. Ale trzeba przyznać, że trudno o bardziej pamiętną imprezę niż urodziny zakończone publicznym sprzątaniem.

Australia – urodzinowe śniadanie z posypką

Nie wszystkie nietypowe tradycje muszą być ekstremalne.

W Australii popularnym dziecięcym przysmakiem jest fairy bread – kromka chleba posmarowana masłem i obsypana kolorową cukrową posypką. Bywa podawana podczas urodzinowych przyjęć, a czasem również jako element urodzinowego śniadania.

Czyli jeśli ktoś uważa, że kanapka z kolorową posypką brzmi jak idealne śniadanie urodzinowe – Australia zdecydowanie ma coś do zaoferowania.

A co z naszym tortem i świeczkami?

Na koniec ciekawostka: tort ze świeczkami wcale nie jest tak uniwersalną tradycją, jak mogłoby się wydawać.

Jedna z ważnych tradycji, które wpłynęły na współczesne urodzinowe zwyczaje, wywodzi się z XVIII-wiecznych Niemiec i obchodów nazywanych Kinderfest. Podczas takich uroczystości dzieci otrzymywały tort ze świeczkami odpowiadającymi ich wiekowi, a dodatkowa świeczka miała symbolizować nadzieję na kolejny rok życia.

Dziś zdmuchiwanie świeczek i pomyślenie życzenia wydaje się czymś oczywistym. Tymczasem na świecie istnieje mnóstwo innych sposobów na powiedzenie: „Cieszymy się, że jesteś z nami i życzymy Ci wszystkiego dobrego na kolejny rok”.